BeTrupi Menü

Site bölümleri

Kapat
Rehber

BeTrupi Sohbetlerinin Klasiği “Niş Bulun” Tavsiyesine Bir İtiraz

BeTrupi Ekibi8 dakikalık okuma

Yayına yeni başlayan birinin duyduğu ilk tavsiyelerden biri neredeyse her zaman aynıdır: “Kendinize bir niş bulun.” Tek bir oyun, tek bir tarz, tek bir izleyici kitlesi seçin ve ona bağlı kalın. BeTrupi yayıncı sohbetlerinde de bu cümle bir kural gibi dolaşır ve çoğu zaman sorgulanmadan kabul edilir. Bu yazıda tavsiyeyi parçalarına ayıracağız: nerede gerçekten işe yarıyor, nerede yeni bir üreticiyi daha başlamadan bir kalıba sıkıştırıyor ve yerine hangi kuralı koymak daha mantıklı.

Tavsiye tam olarak ne söylüyor

Niş tavsiyesinin özü basittir. İzleyiciler belirli bir şey için gelir; ne bulacaklarını bildikleri kanallara geri dönerler. Her yayında farklı bir oyun, farklı bir format deniyorsanız, izleyiciniz sizin neyi temsil ettiğinizi anlayamaz ve bir sonraki yayına gelmek için bir nedeni olmaz.

Tavsiyenin arkasında bir de keşfedilme mantığı yatar. Kalabalık bir oyunun genel kategorisinde yüzlerce yayının arasında kaybolmak kolaydır. Daha dar bir alan, örneğin belirli bir oyunun yalnızca belirli bir modunu oynayan bir kanal, o alanı arayan kişilerin karşısına daha kolay çıkar.

Bu iki gerekçe de tamamen yanlış değil. Sorun, tavsiyenin kime ve ne zaman verildiği. Bunu görmek için önce tavsiyenin gerçekten işe yaradığı durumlara bakalım.

Niş tavsiyesinin haklı olduğu yer

Bir alana zaten tutkuyla bağlıysanız ve o alanda yıllardır oynuyorsanız, niş tavsiyesi size hız kazandırır. Örneğin bir strateji oyununun belirli bir açılışını yüzlerce kez oynamış, onun üzerine kafa yormuş biri için o konuya odaklanan bir kanal açmak doğal bir adımdır. Burada niş bir kısıtlama değil, zaten var olan bir uzmanlığın vitrini olur.

Tavsiye, dağınıklığın gerçek bir sorun olduğu durumlarda da haklıdır. Bazı yeni üreticiler her yayında bambaşka bir şey yapar, ama bunu bir deneme planı olarak değil, kararsızlıktan yapar. Bir hafta korku oyunu, ertesi gün yarış, sonra sohbet yayını, sonra yine başka bir şey. Bu üreticinin sorunu niş eksikliği değil, yön eksikliğidir ve niş tavsiyesi ona en azından bir çerçeve verir.

Kendinize şunu sorun: şu an oynadığınız oyunlardan biri, onu hiç yayınlamasanız bile önümüzdeki altı ay boyunca oynamaya devam edeceğiniz bir oyun mu? Cevabınız net bir evetse, niş tavsiyesi sizin için büyük olasılıkla doğru bir tavsiyedir.

Haklı olduğu bir üçüncü durum da sınırlı zamandır. Haftada yalnızca bir iki yayın yapabiliyorsanız, üç farklı alanı aynı anda beslemek her birini zayıflatır. Bu durumda erken bir odak, az olan zamanınızı tek bir yere toplar ve her yayının bir öncekinin üstüne eklenmesini sağlar. Yine de seçtiğiniz alanı birkaç ay sonra yeniden tartmak için takviminize bir hatırlatma koyun.

Yanıltıcı olduğu ilk yer: henüz neyi sevdiğinizi bilmiyorsanız

Yeni bir üreticinin en büyük eksiği çoğu zaman kitle değil, kendini tanımaktır. Bir oyunu oynamayı sevmek, onu kamera karşısında saatlerce anlatmayı sevmekle aynı şey değildir. Bazı insanlar sessizce oynamayı sevdikleri bir oyunu yayında anlatmaya başladıklarında sıkıldıklarını fark eder. Bazıları ise hiç beklemedikleri bir formatta, örneğin izleyicilerle birlikte oynanan grup maçlarında ya da yavaş tempolu kurulum oyunlarında, kendilerini çok daha rahat hisseder.

Bu keşfi yapmadan bir niş seçmek, bir ilişkiye ilk buluşmada evlilik teklifiyle başlamaya benzer. Seçtiğiniz alan aslında size uymuyorsa, birkaç ay sonra yayın yapmak bir yük gibi gelmeye başlar. Ve izleyiciler bu isteksizliği sizden önce fark eder.

Pratik bir test önerelim. İlk yayınlarınızdan sonra her seferinde kendinize bir puan verin: bu yayını yaparken ne kadar enerjik hissettiniz, ne kadar zaman geçtiğini fark etmediniz? Birkaç haftalık puanlar, hangi formatın sizi beslediğini neredeyse her zaman net biçimde gösterir.

Puanın yanına bir de kısa bir cümle ekleyin: yayının hangi anında en çok keyif aldınız? Bu cümleler zamanla bir desen oluşturur. Belki her seferinde izleyicilerle konuştuğunuz anları yazıyorsunuz, belki zor bir bölümü geçtiğiniz anları. O desen, oyundan bağımsız olarak sizin asıl gücünüzün nerede olduğunu gösterir ve ileride seçeceğiniz nişin malzemesi olur.

Yanıltıcı olduğu ikinci yer: kalabalık nişler

Niş tavsiyesi çoğu zaman “popüler bir oyunu seçin ve onun içinde kalın” biçiminde uygulanır. Oysa bu, tavsiyenin ruhuna aykırıdır. Çok popüler bir oyun, tanım gereği bir niş değildir; orada binlerce yayıncıyla aynı rafta durursunuz. Bu raftaki yeni bir isim, en az görünür yerde kalır.

Gerçek bir niş, oyundan çok sizin bakış açınızdan doğar. Aynı popüler oyunu oynayan iki kişiden biri yalnızca yüksek seviye maçlar yapar, diğeri oyuna yeni başlayanlarla birlikte oynayıp her hamleyi açıklar. İkincisi, oyunun kendisi kalabalık olsa da kendine ayrı bir yer açar. Yani soru “hangi oyun” değil, “bu oyunu ben nasıl farklı sunarım” olmalı.

Bunu sınamak için şu cümleyi doldurun: “Benim kanalımda insanlar bu oyunu ... için izler.” Boşluğa “oyunu izlemek” dışında bir şey yazamıyorsanız, henüz bir nişiniz yok, yalnızca bir oyununuz var.

Bir örnek düşünelim. Takma adı Karayel olan kurgusal bir yayıncı, herkesin oynadığı bir takım nişancı oyununda aylarca yayın yapıp ilerleyemiyor. Sonra fark ediyor ki sohbetteki en canlı anlar, maç aralarında izleyicilere harita okumayı anlattığı dakikalar.

Aynı oyunu oynamaya devam ediyor ama yayının merkezine her maçtan sonra yaptığı kısa harita çözümlemelerini koyuyor. Oyun değişmedi; değişen, insanların onu neden izlediğiydi.

Yanıltıcı olduğu üçüncü yer: erken kilitlenme

Erken seçilen bir niş, zamanla bir kafese dönüşebilir. Tek bir oyun üzerine kurulmuş bir kanal, o oyunun ilgi kaybettiği dönemde onunla birlikte sessizleşir. Oyunlar değişir, güncellemeler beğenilmez, topluluklar başka yerlere göç eder. Kendini tek bir oyuna bağlamış bir üretici, bu dalgalanmanın tam ortasında kalır.

Daha sinsi bir sorun da şu: izleyiciler belli bir şeye alıştığında, siz başka bir şey denemek istediğinizde direnç gösterir. Yeni bir oyuna geçtiğiniz yayında izleyici sayısı düşer ve bu düşüş sizi hemen eski alana geri iter. Böylece denemeden vazgeçersiniz ve kanalınız istemediğiniz bir yönde donup kalır.

Bu riski azaltmanın yolu, en baştan izleyicilere bir oyun değil bir tavır vaat etmektir. “Burada her hafta zorlu bir ekip görevini birlikte çözüyoruz” gibi bir vaat, hangi oyunu oynadığınızdan bağımsız olarak taşınabilir. Oyun değiştiğinde izleyici, aradığı deneyimin yerinde durduğunu görür ve sizinle birlikte yeni oyuna geçer.

Kendi kanal açıklamanızı bu gözle yeniden okuyun. Açıklamada bir oyun adı tek başına duruyorsa, yanına o oyunla ne yaptığınızı anlatan bir cümle ekleyin. Bu küçük düzeltme, ileride yön değiştirmeniz gerektiğinde size hareket alanı bırakır.

Daha iyi kural: önce dene, sonra daralt

Niş tavsiyesinin yerine koyabileceğimiz kural şu: bir deneme dönemi belirleyin, bu dönemde bilinçli olarak çeşitlilik deneyin, ardından verilere ve kendi enerjinize bakarak daralın. Burada kilit kelime “bilinçli”. Rastgele dolaşmak değil, belirli bir sürede belirli sayıda formatı sınamak.

Pratikte bu, şuna benzer bir plan olabilir:

  1. İlk dört ile altı hafta için en fazla üç farklı format seçin. Örneğin bir rekabetçi oyun, bir ekip oyunu ve izleyicilerle oynanan bir sohbet yayını.
  2. Her formatı en az dört kez deneyin. Tek bir yayın, ne formatın ne de sizin gerçek potansiyelinizi gösterir.
  3. Her yayından sonra iki şey not edin: kendi enerji puanınız ve izleyicilerin ne kadar süre kaldığı ya da sohbete ne kadar katıldığı.
  4. Deneme döneminin sonunda notlarınızı yan yana koyun. Hem sizin keyif aldığınız hem de izleyicilerin ilgi gösterdiği formatı odak alanı olarak seçin.

Bu planın gücü, kararınızı bir tavsiyenin otoritesine değil, kendi deneyiminize dayandırmasıdır. Ayrıca deneme döneminin bir bitiş tarihi olduğu için, kararsızlık sonsuza kadar uzamaz.

Notları okurken sayılara fazla anlam yüklemeyin. Yeni bir kanalda izleyici sayıları küçüktür ve tek bir yayının yüksek ya da düşük gelmesi tesadüf olabilir. Bu yüzden ortalamalara ve eğilimlere bakın: bir format dört yayın boyunca istikrarlı biçimde daha fazla sohbet üretiyorsa, bu tek bir parlak geceden çok daha değerli bir işarettir.

Enerji puanınızı da izleyici verisi kadar ciddiye alın. Bir format izleyici çekiyor ama siz her yayından tükenmiş çıkıyorsanız, uzun vadede o formatı sürdüremezsiniz. En iyi seçim, iki ölçünün de makul düzeyde kesiştiği yerdir; ikisinin de zirvede olması şart değil.

Deneme döneminde dağınık görünmemek

Çeşitlilik denemenin en büyük kaygısı, kanalın dışarıdan karmakarışık görünmesidir. Bu kaygı yersiz değil, ama çözümü niş seçmek değil, bazı unsurları sabit tutmaktır. Oyun ve format değişirken izleyicinin tanıyabileceği bir omurga kurarsanız, kanal tutarlı görünmeye devam eder.

Sabit tutabileceğiniz unsurlar düşündüğünüzden fazladır:

  • Yayın günleri ve başlangıç saati. Hangi oyunu oynarsanız oynayın, izleyici sizi ne zaman bulacağını bilsin.
  • Açılış alışkanlığı. Her yayına aynı kısa selamlaşma ve günün planını anlatan bir dakikalık girişle başlamak, farklı oyunlar arasında köprü kurar.
  • Yayın başlıklarının yapısı. Başlıkta önce formatı, sonra oyunu yazmak, izleyicinin ne izleyeceğini ilk bakışta anlamasını sağlar.
  • Sohbetle kurduğunuz ilişki. Soruları yanıtlama biçiminiz, şakalarınız ve tavrınız, oyun değişse de aynı kalan en güçlü imzanızdır.

Bir de deneme dönemini izleyicilerden saklamayın. “Önümüzdeki birkaç hafta üç farklı yayın türü deniyorum, hangisini sevdiğinizi söyleyin” demek, dağınıklığı bir ortak projeye çevirir. İzleyiciler karar sürecinin parçası olduğunda, sonunda seçtiğiniz alana da daha kolay eşlik eder.

Odaklanma zamanının geldiğini nasıl anlarsınız

Deneme dönemini erken bitirmek de geç bitirmek de bir hata olabilir. Odaklanma zamanının geldiğini gösteren birkaç işaret vardır. Birincisi, belirli bir formatta tekrar tekrar aynı izleyicileri görmeye başlarsınız; bu kişiler sizin için değil, o format için geliyordur. İkincisi, o formata hazırlanırken zorlanmazsınız, hatta yeni fikirler kendiliğinden gelir.

Üçüncü işaret, izleyicilerin sizden belirli bir şeyi istemeye başlamasıdır. “Geçen haftaki gibi bir yayın daha yapacak mısın?” sorusu, bir nişin kendiliğinden belirdiğinin en net kanıtıdır. Bu noktada daralmak artık size dışarıdan dayatılmış bir kural değil, zaten var olan bir ilişkinin doğal sonucudur.

Odaklandıktan sonra bile kapıyı tamamen kapatmayın. Ayda bir ya da iki yayını deneme yayını olarak ayırmak, hem yeni ilgi alanlarınızı keşfetmenizi sağlar hem de izleyicilerinizi değişime alıştırır. Böylece günün birinde yön değiştirmeniz gerektiğinde, bunu sıfırdan değil, tanıdık bir zeminden yaparsınız.

Bu hafta yapabileceğiniz tek şey şu: bir sonraki yayınınızdan hemen sonra, o yayın sırasında hissettiğiniz enerjiyi bir ile on arasında puanlayın ve puanı tarih vermeden yalnızca format adıyla birlikte bir deftere yazın.

Devamını okuyun

Diğer Yazılar